Współpraca krajowa i zagraniczna

Agnieszka Wower, Jerzy B. Parusel | aktualizacja: 10 kwiecień 2020

W działaniach na rzecz dobra przyrody Centrum Dziedzictwa Przyrody Górnego Śląska współpracuje z różnymi instytucjami i organizacjami, tak krajowymi jak i zagranicznymi. Współpraca dotyczy przede wszystkim badań naukowych, ochrony wybranych gatunków i terenów, przygotowywania publikacji, organizacji seminariów i wystaw oraz wymiany informacji i wydawnictw. Poniżej przedstawiona krótką charakterystykę ważniejszych działań podejmowanych w latach 1992-2019 w układzie chronologicznym w poszczególnych obszarach problemowych oraz ważniejsze instytucje i organizacje, które współpracowały z Centrum; działania kontynuowane obecnie zaznaczono zieloną czcionką.

Współpraca krajowa

Ochrona przyrody

  • Dyrektor Centrum uczestniczy od roku 1994 w pracach Regionalnej Rady Ochrony Przyrody (wcześniej Wojewódzkiej Komisji Ochrony Przyrody), pełniąc obecnie funkcję Zastępcy Przewodniczącego Rady.
  • Od roku 1995 Centrum współpracowało z parkami krajobrazowymi województwa katowickiego, a od roku 2000 współpracuje z Zespołem Parków Krajobrazowych Województwa Śląskiego w działaniach w zakresie czynnej ochrony przyrody, edukacji przyrodniczej i szkoleń oraz opiniowania planowanych przedsięwzięć na terenie parków krajobrazowych. W roku 2016 dyrektor Centrum został członkiem Rady Zespołu Parków Krajobrazowych Województwa Śląskiego.
  • W roku 1995 współpracowano z regionalnym przedstawicielem Europejskiej Fundacji ECOVAST w Tychach, działającej na rzecz przywrócenia wartości przyrodniczej wsi i agroturystyki.
  • W latach 1995-1998 Centrum współpracowało z Komisją Ochrony Środowiska i Utylizacji Odpadów PAN w Katowicach; dyrektor Centrum był członkiem tej komisji w latach 1996-1998.
  • Od roku 1996 Centrum współpracuje z Pracownią na rzecz Wszystkich Istot w działaniach interwencyjnych na rzecz ochrony przyrody, a także edukacji przyrodniczej.
  • W roku 1999 rozpoczęto współpracę z Fundacją Wspierania Inicjatyw Ekologicznych w Krakowie w zakresie opracowania krajowych standardów certyfikacji lasów (dyrektor Centrum został członkiem grupy roboczej). Centrum współpracowało z Fundacją w projekcie dotyczącym wdrażania ustawy o szkodach w środowisku (2008) na przykładzie inwestycji realizowanych na terenie województwa śląskiego (wybór i charakterystyka inwestycji zrealizowanych, realizowanych i planowanych do realizacji).
  • W działalności opiniodawczo-doradczej od roku 1999 Centrum ściśle współpracuje z wydziałami Urzędu Marszałkowskiego Województwa Śląskiego, a zwłaszcza z Wydziałem Planowania Strategicznego i Przestrzennego (obecnie z Wydziałem Rozwoju Regionalnego), Wydziałem Terenów Wiejskich i Wydziałem Ochrony Środowiska oraz Biurem ds. Planowania Przestrzennego.
  • Europejska Sieć Ekologiczna Natura 2000.
    W 2002 roku Centrum uczestniczyło w pracach Wojewódzkiego Zespołu Realizacyjnego ds. sieci Natura 2000. Opiniowano, opracowano i weryfikowano, we współpracy z Instytutem Ochrony Przyrody PAN w Krakowie oraz organizacjami pozarządowymi, dokumentację (SDF-y) dla 49 obszarów. Prace nad siecią Natura 2000 były kontynuowane w latach następnych we współpracy z Ministerstwem Środowiska oraz Generalną Dyrekcją Ochrony Środowiska i Regionalną Dyrekcją Ochrony Środowiska w Katowicach. Opiniowano rozporządzenia Ministra Środowiska dotyczące obszarów Natura 2000 oraz uczestniczono aktywnie w pracach nad planami zadań ochronnych dla obszarów włączonych już do sieci ekologicznej. W 2004 roku Centrum współpracowało z organizacjami pozarządowymi – Klubem Przyrodników, Ogólnopolskim Towarzystwem Ochrony Ptaków, Fundacją WWF Polska – przy opracowaniu tzw. listy cieni (Shadow List) obszarów Natura 2000 dla województwa śląskiego, czyli propozycji uzupełnienia wersji rządowej sieci Natura 2000 w Polsce.
  • Od roku 2003 Centrum współpracuje z Regionalną Dyrekcją Lasów Państwowych (RDLP) w Katowicach oraz nadleśnictwami jej podległymi. W 2003 r. dyrektor Centrum uczestniczył w pracach Zespołu Konsultacyjnego ds. opracowania „Regionalnego Programu Operacyjnego Polityki Leśnej Państwa w Katowicach”. Centrum uczestniczyło w pracach nad sporządzeniem planów urządzania lasu wraz z programem ochrony przyrody i prognozą oddziaływania na środowisko dla nadleśnictw: Kobiór (2003, 2012), Świerklaniec (2012), Rudy Raciborskie (2015). W roku 2017 uczestniczono w posiedzeniu Komisji Założeń Planu w Nadleśnictwie Koszęcin.
  • W latach 2007-2011 dyrektor Centrum brał udział w pracach Komitetu Ochrony Przyrody PAN w Krakowie.
  • Od roku 2008 Centrum współpracuje z Regionalną Dyrekcją Ochrony Środowiska (RDOŚ) w Katowicach w zakresie ochrony przyrody (udział w pracach nad Europejską Siecią Ekologiczną Natura 2000, opiniowanie aktów prawnych dotyczących obszarów chronionych, opiniowanie przedsięwzięć, zgłaszanie interwencji). Dyrektor Centrum jest członkiem Regionalnej Rady Ochrony Przyrody Województwa Śląskiego, pełniąc obecnie funkcję Zastępcy Przewodniczącego Rady.
  • Od roku 2008 dyrektor Centrum uczestniczy, z ramienia Zarządu Województwa Śląskiego, w pracach Krajowego Komitetu Sterującego Konwencji Karpackiej.
  • W roku 2012 uczestniczono w warsztatach Zespołu eksperckiego Środowisko i Przestrzeń w ramach prac nad „Regionalnym Programem Operacyjnym na lata 2014-2020".
  • W latach 2012-2015 dyrektor Centrum uczestniczył w pracach Regionalnej (wcześniej Wojewódzkiej) Komisji ds. Ocen Oddziaływania na Środowisko w Katowicach.
  • W roku 2014 Centrum współpracowało z organami ochrony przyrody (Generalną Dyrekcją Ochrony Środowiska i RDOŚ w Katowicach) oraz Urzędem Marszałkowskim Województwa Śląskiego w zakresie ustalenia faktycznego przebiegu granic form ochrony przyrody − rezerwatów przyrody, użytków ekologicznych, obszarów chronionego krajobrazu.
  • W roku 2015 Centrum podjęło współpracę z Górnośląskim Towarzystwem Przyrodniczym im. A. Czudka w Katowicach w działaniach interwencyjnych na rzecz ochrony przyrody (głównie ochrony płazów w trakcie planowania i realizowania inwestycji komunikacyjnych).
  • W roku 2015 uczestniczono w 4 spotkaniach sygnatariuszy apelu na temat wycinki drzew w Parku Śląskim oraz w spotkaniu z Zarządem Parku. Efektem tego spotkania było powołanie Rady ds. Różnorodności Biologicznej Parku Śląskiego.
  • Od roku 2016 dyrektor Centrum uczestniczy w pracach Rady ds. Różnorodności Biologicznej Parku Śląskiego.
  • W roku 2017 rozpoczęto współpracę z Klubem Przyrodników w zakresie realizacji projektu „Rezerwaty przyrody – czas na comeback” (stworzenie współczesnej koncepcji rozwoju ochrony rezerwatowej w Polsce). Centrum przygotowało wstępna propozycję 12 nowych rezerwatów przyrody oraz opracowało dla nich karty zgłoszenia, które przesłano do koordynatora. Zweryfikowano również 50 kolejnych propozycji.

Ochrona dolin rzecznych i terenów podmokłych

  • W ramach działań na rzecz ochrony cennych obiektów przyrody nieożywionej oraz dolin rzecznych w województwie śląskim prowadzona jest od roku 2001 stała współpraca z Wydziałem Nauk o Ziemi Uniwersytetu Śląskiego.
  • W 2003 r. uczestniczono w pracach Grupy roboczej ds. „Programu dla Wisły i jej dorzecza na lata 2002-2020”.
  • W latach 2003-2010 Centrum współpracowało z: Zakładem Biologii Wód Instytutu Ochrony Przyrody PAN w Krakowie, Muzeum Przyrodniczym Uniwersytetu Wrocławskiego we Wrocławiu oraz Uniwersytetem Łódzkim w zakresie oceny zagrożenia ichtiofauny, ochrony dolin rzecznych, wyznaczania korytarzy ekologicznych oraz prac nad programem małej retencji w województwie śląskim.
  • Wspólnie z organizacjami pozarządowymi – Fundacją WWF Polska, Klubem Gaja, Towarzystwem na Rzecz Ziemi – Centrum podejmowało w roku 2004 działania prawne oraz organizowało wystawy i spotkania, których celem było propagowanie ochrony najcenniejszych fragmentów dolin rzecznych w województwie śląskim.
  • Centrum ściśle współpracowało w latach 2004-2017 ze Śląskim Zarządem Melioracji i Urządzeń Wodnych w Katowicach w zakresie ustalania i opiniowania projektów i przedsięwzięć z zakresu melioracji cieków wodnych w województwie śląskim, a w latach 2005-2016 w opracowywaniu, aktualizowaniu, opiniowaniu i konsultowaniu programu małej retencji dla województwa śląskiego oraz prognozy oddziaływania tego przedsięwzięcia na środowisko.
  • W roku 2006 uczestniczono w spotkaniach dotyczących Programu „Przyjazna Kłodnica”, organizowanych przez Instytut Ekologii Terenów Uprzemysłowionych w Katowicach.
  • W roku 2008 uczestniczono w posiedzeniach Komisji ds. Udziału Społeczeństwa przy Radach Gospodarki Wodnej Regionów Wodnych: Małej Wisły i Górnej Odry.
  • W 2009 r. uczestniczono w posiedzeniach Rady Programowej Międzygminnego Programu Rewitalizacji Czarnej Przemszy „Wspólna Rzeka”.
  • W 2017 r. uczestniczono w pracach zespołu doradczego ds. rozwijania żeglugi śródlądowej na terenie województwa śląskiego (udział w obradach zespołu, przygotowanie prezentacji dotyczącej uwarunkowań środowiskowych realizacji Kanału Śląskiego i Kanału Odra-Dunaj).

Ochrona rzadkich i zagrożonych gatunków roślin

  • Od 1998 roku Centrum współpracuje z Ogrodem Botanicznym – Centrum Zachowania Różnorodności Biologicznej Polskiej Akademii Nauk w Powsinie w zakresie tworzenia regionalnego banku genów roślin naczyniowych zagrożonych na Górnym Śląsku. Ustalono listę gatunków przeznaczonych do przechowywania w ciekłym azocie i do testów oraz zasady zbioru nasion do banku i zagospodarowania uzyskiwanych siewek, a także dokonano zbioru nasion wybranych gatunków w latach 1998, 2008 i 2017.
  • Przy współpracy z Katedrą Botaniki, Katedrą Geobotaniki i Ochrony Przyrody (obecnie Katedrą Botaniki i Ochrony Przyrody) i Katedrą Genetyki Uniwersytetu Śląskiego oraz Katedrą Ochrony Przyrody i Katedrą Botaniki Uniwersytetu Łódzkiego podejmowane są działania na rzecz ochrony rzadkich i ginących gatunków roślin (m.in. języczki syberyjskiej, marsylii czterolistnej) oraz szczególnie cennych botanicznie obszarów w województwie śląskim.
  • Od roku 2002 Centrum współpracuje z Miejskim Ogrodem Botanicznym w Zabrzu oraz Arboretum i Zakładem Fizjografii w Bolestraszycach w ramach programu restytucji marsylii czterolistnej.
  • Centrum podejmowało współpracę z niektórymi nadleśnictwami RDLP Katowice w związku z ochroną stanowisk rzadkich lub chronionych gatunków roślin w lasach.
  • Centrum współpracowało ze Śląskim Ogrodem Botanicznym w zakresie opiniowania działań w zakresie ochrony ex situ gatunków roślin i siedlisk przyrodniczych, uczestniczono także w pracach Zarządu Ogrodu (2003, 2013).

Ochrona rzadkich i zagrożonych gatunków zwierząt

  • W latach 1996-2010 Centrum współpracowało w Uniwersytetem Wrocławskim w zakresie oceny zagrożenia kręgowców.
  • W latach 1997-2000 Centrum współpracowało z Polskim Towarzystwem Ochrony Przyrody „pro Natura” we Wrocławiu, Wojewódzkim Konserwatorem Przyrody w Katowicach i zakładami energetycznymi w zakresie czynnej ochrony gniazd bociana białego.
  • Centrum od roku 1999 współpracuje z Instytutem Ochrony Przyrody PAN w Krakowie w zakresie monitoringu dużych drapieżników. W roku 2010 uczestniczono w opracowaniu strategii ochrony niedźwiedzia brunatnego w Polsce.
  • W 2001 roku Centrum przystąpiło do Porozumienia dla Ochrony Nietoperzy (PON), które zrzesza kilkanaście organizacji i instytucji aktywnie chroniących nietoperze w Polsce. We współpracy z PON Centrum realizowało w latach 2001-2011 projekty, których celem była ochrona cennych stanowisk nietoperzy (zimowisk i kolonii rozrodczych) oraz ochrona nietoperzy w lasach. Centrum aktywnie współpracowało wówczas z organizacjami współtworzącymi PON: Polskim Towarzystwem Ochrony Przyrody „Salamandra”, Grupą do Badań i Ochrony Nietoperzy Polskiego Towarzystwa Przyjaciół Przyrody „pro Natura“, Towarzystwem Przyrodniczym „Bocian”, Stowarzyszeniem dla Natury „WILK“ oraz Ogólnopolskim Towarzystwem Ochrony Nietoperzy. W ramach działań z zakresu ochrony nietoperzy, Centrum współpracowało również z chiropterologami związanymi z wieloma innymi instytucjami i organizacjami w kraju: Instytutem Systematyki i Ewolucji Zwierząt PAN w Krakowie, Katedrą Ekologii i Zoologii Kręgowców Uniwersytetu Łódzkiego, Instytutem Zoologii Uniwersytetu Wrocławskiego, Uniwersytetem Opolskim, Zespołem Parków Krajobrazowych Województwa Śląskiego oraz „Leśnym Pogotowiem” – Schroniskiem dla Dzikich Zwierząt w Mikołowie przy Nadleśnictwie Katowice. W zakresie ochrony nietoperzy w lasach Centrum współpracowało z kilkoma nadleśnictwami RDLP Katowice. Ponadto, Centrum uczestniczyło w latach 2001-2011 w opracowywaniu krajowych raportów w ramach współpracy EUROBATS („Porozumienie o ochronie populacji europejskich nietoperzy”, zawarte w ramach Konwencji Bońskiej).
  • W latach 2006-2007 Centrum uczestniczyło w programie ochrony wydry i zasobów rybnych, koordynowanym przez Górnośląskie Koło Polskiego Towarzystwa Przyjaciół Przyrody „pro Natura” z Bytomia.
  • W roku 2007 współpracowano ze Stowarzyszeniem dla Natury „Wilk” przy projekcie korytarzy teriologicznych dla ssaków, a w latach następnych także w zakresie ochrony nietoperzy, monitoringu dużych drapieżników, publikacji regionalnych czerwonych list gatunków zagrożonych.
  • W latach 2014-2017 Centrum współpracowało z Fundacją Greenpeace Polska w Warszawie w czynnej ochronie dzikich owadów zapylających.
  • Centrum podejmowało współpracę z niektórymi nadleśnictwami RDLP Katowice w związku z ochroną stanowisk rzadkich lub chronionych gatunków ważek w lasach.
  • Centrum współpracuje z Leśnym Pogotowiem – Ośrodkiem Rehabilitacji i Schroniskiem dla Dzikich Zwierząt, działającym przy Nadleśnictwie Katowice, w zakresie ratowania zwierząt wymagających opieki weterynaryjnej.

Badania naukowe

  • Od roku 1996 Centrum współpracuje z Uniwersytetem Śląskim na polu naukowo-badawczym oraz edukacyjnym. W latach 2011-2015 Centrum – reprezentujące razem ze Śląskim Centrum Społeczeństwa Informacyjnego Województwo Śląskie – realizowało, w partnerstwie z Uniwersytetem Śląskim, projekt „Ogólnodostępna baza danych bio- i georóżnorodności Województwa Śląskiego – integralna część Otwartego Regionalnego Systemu Informacji Przestrzennej, BIOGEO-SILESIA ORSIP”. Projekt miał na celu zgromadzenie i udostępnienie informacji o środowisku przyrodniczym województwa śląskiego, integrację działań na rzecz zrównoważonego rozwoju oraz skuteczne zarządzanie środowiskiem.
  • Od roku 1996 Centrum współpracuje ze Śląską Akademią Medyczną (obecnie Śląski Uniwersytet Medyczny) w Katowicach w zakresie oceny zagrożenia oraz rozmieszczenia brioflory w województwie śląskim.
  • Od roku 1999 Centrum współpracuje z Instytutem Ochrony Przyrody PAN w Krakowie w zakresie monitoringu dużych drapieżników, monitoringu gatunków i siedlisk przyrodniczych, publikacji czerwonych ksiąg gatunków zagrożonych oraz atlasów rozmieszczenia gatunków. W 2008 r. przeprowadzono badania ankietowe dla Instytutu (dr hab. Z. Jakubiec z Dolnośląskiej Stacji Terenowej Instytutu Ochrony Przyrody PAN we Wrocławiu) na temat synantropizacji dzika w miastach aglomeracji górnośląskiej.
  • Od roku 2009 realizowany jest we współpracy z Zakładem Zoologii Systematycznej Wydziału Biologii Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu program pt. „Monitoring rozmieszczenia i liczebności chomika europejskiego Cricetus cricetus na terenie województwa śląskiego”.
  • Od 2010 r. Centrum uczestniczy w monitoringu przyrodniczym „Wojewódzkiego Programu Aktywizacji Gospodarczej oraz Zachowania Dziedzictwa Kulturowego Beskidów i Jury Krakowsko-Częstochowskiej Owca Plus do roku 2020”. W ramach tego projektu prowadzone są badania na temat wpływu użytkowania pasterskiego na stan siedlisk przyrodniczych, populacje rzadkich i zagrożonych gatunków roślin oraz różnorodność biologiczną.
  • W 2011 r. podpisano dwa porozumienia z Wydziałem Biologii Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu w sprawie współpracy naukowo-badawczej, dotyczącej mięczaków i jeży oraz udostępnienia danych do „Atlasu ssaków Polski”.
  • W latach 2015-2017 Centrum współpracowało z Górnośląskim Kołem Ornitologicznym w zakresie badań ornitologicznych w województwie śląskim.
  • Pracownicy Centrum współpracują z Muzeum Górnośląskim w Bytomiu w zakresie opracowania historycznych zbiorów przyrodniczych (dotychczas mrówek, ważek i mięczaków) oraz uzupełniania kolekcji Muzeum o zbiory współczesne. Ciekawsze obserwacje ornitologiczne przesyłane są do Banku Informacji Awifaunistycznej Muzeum Górnośląskiego w Bytomiu.
  • Pracownicy Centrum są wieloletnimi członkami towarzystw naukowych – Śląskiego Oddziału Polskiego Towarzystwa Botanicznego, Śląskiego Towarzystwa Entomologicznego, Stowarzyszenia Malakologów Polskich, Górnośląskiego Koła Ornitologicznego. Współpracują również z Małopolskim Towarzystwem Ornitologicznym.

Edukacja przyrodnicza

  • Od roku 1995 Centrum współpracuje ze szkołami w ramach programu „Przyroda wokół nas” oraz dwóch programów badawczo-edukacyjnych: 1/„Monitoring rozmieszczenia i liczebności chomika europejskiego na terenie województwa śląskiego” (2006-2013), 2/„Wstężyk – kolorowy dowód ewolucji” (2012-2013).
  • Od roku 1995 Centrum współpracuje ze szkołami z południowych dzielnic Katowic na rzecz ochrony przyrody rezerwatu przyrody „Ochojec”.
  • Od roku 1995 Centrum współpracuje z mediami regionalnymi (prasa, radio, telewizja) w zakresie edukacji przyrodniczej.
  • W latach 1995-2004 Centrum współpracowało z Fundacją Ekologiczną „Silesia” w Katowicach w zakresie edukacji ekologicznej.
  • Od roku 1996 Centrum współpracuje z Pałacem Młodzieży w Katowicach w zakresie prowadzenia zajęć przyrodniczych, organizacji wystaw oraz udziału w jury konkursów ekologicznych.
  • W latach 1996-1999 Centrum współpracowało z Fundacją na Dobro Harcerstwa Górnośląskiego w zakresie realizacji programu edukacji ekologicznej harcerskich drużyn wodnych „Przyroda Ahoj!”.
  • W latach 1996-2000 Centrum współpracowało z Górnośląskim Przedsiębiorstwem Wodociągów w Katowicach w zakresie organizacji warsztatów artystyczno-przyrodniczych „Żubry potrzebują Indian” w Wiśle Wielkiej.
  • W 1997 roku Centrum przystąpiło do Regionalnego Centrum Edukacji Ekologicznej (RCEE), działającego przy Fundacji Ekologicznej „Silesia” i uczestniczyło w jego pracach w latach 1997-2004.
  • W roku 1998 wspólnie z Muzeum Górnictwa Węglowego w Zabrzu przygotowano wystawę pt. „Klejnoty kolekcji Ordynacji Dzieduszyckich ze Lwowa”.
  • W latach 1999-2004 i 2010 Centrum współpracowało z Wojewódzkim Funduszem Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Katowicach w zakresie wsparcia finansowego działań edukacyjnych Centrum.
  • Od roku 2000 Centrum współpracuje z Oddziałem Górnośląskim Państwowego Instytutu Geologicznego – Państwowego Instytutu Badawczego w Sosnowcu w zakresie działań związanych z konkursem geologicznym (udział dyrektora Centrum w pracach jury).
  • W roku 2001 Centrum współpracowało z RDLP w Katowicach na polu edukacji przyrodniczej w zakresie organizacji konkursu z okazji Międzynarodowego Roku Nietoperzy, a w latach 2003-2016 w zakresie organizacji szkoleń dla pracowników nadleśnictw na temat sieci Natura 2000, gatunków wskaźnikowych, rozpoznawania chronionych i zagrożonych gatunków ważek oraz ochrony nietoperzy w lasach.
  • W latach 2001 i 2004 współpracowano z firmą ECOTONE Sp. J. w Sopocie na polu edukacji przyrodniczej w zakresie wsparcia konkursu z okazji Międzynarodowego Roku Nietoperzy oraz dofinansowania serwisu internetowego Centrum.
  • Od roku 2003 Centrum współpracuje z Grupą Regionalną Katowice Polskiego Stowarzyszenia Animatorów Pedagogiki Celestyna Freineta w zakresie edukacji przyrodniczej nauczycieli i młodzieży szkolnej oraz czynnego udziału w konferencjach metodycznych organizowanych przez to Stowarzyszenie (2006, 2019).
  • We współpracy z Komitetem Ochrony Orłów w latach 2003-2004 zrealizowano warsztaty dla nauczycieli szkół podstawowych pt. „Metody aktywizacji przyrodniczej w edukacji szkolnej” w oparciu o pakiet edukacyjny „Ptaki drapieżne” opracowany przez Komitet Ochrony Orłów.
  • W roku 2004 Centrum było współorganizatorem wystawy „Nie zabierajmy rzekom przestrzeni” wspólnie z organizacjami pozarządowymi: Światowym Funduszem na rzecz Ochrony Przyrody WWF Polska, Stowarzyszeniem Ekologiczno-Kulturalnym „Klub Gaja” i Towarzystwem na Rzecz Ziemi oraz wystawy „Graniczne meandry Odry – europejski fenomen przyrody” wraz z WWF Polska i Fundacją Zielonej Ligi oraz we współpracy z Muzeum Novojičínska w Czechach.
  • W latach 2004-2010 współpracowano z Okręgiem Śląskim Związku Polskich Fotografów Przyrody, zasiadając w jury corocznych konkursów fotograficznych organizowanych przez Związek.
  • W roku 2008 współpracowano ze Stowarzyszeniem Społeczny Ruch Ekologiczno-Rekreacyjno-Sportowy w Bytomiu w zakresie projektu ścieżek dydaktycznych w otoczeniu ośrodka Dolomity Sportowa Dolina. Współpracowano również w zakresie ochrony nietoperzy w Podziemiach Tarnogórsko-Bytomskich.
  • W roku 2013 współpracowano z Radą Dzielnicy Piotrowice-Ochojec w Katowicach w zakresie przygotowania materiałów promujących przyrodę dzielnicy.
  • Od roku 2013 podjęto współpracę z Fundacją Park Śląski w Chorzowie w zakresie edukacji przyrodniczej.
  • W roku 2014 dyrektor Centrum uczestniczył w pracach Rady Programowej kierunku studiów Biologia na Wydziale Biologii i Ochrony Środowiska Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach.
  • W roku 2015 nawiązano kontakt z Katowicami Miastem Ogrodów – Instytucją Kultury im. Krystyny Bochenek w Katowicach, prowadząc w ramach akcji „Śląsko-Zagłębiowskie Szwendania Okoliczne” 3 wycieczki terenowe (od źródeł Ślepiotki, w rezerwacie przyrody „Ochojec”, śladami żubrów pszczyńskich w Lasach Murckowskich).
  • Na przełomie lat 2015/2016 współpracowano z nauczycielami Szkoły Podstawowej Nr 30 w Katowicach w przygotowaniu szkolnej ścieżki przyrodniczej w lesie w Ochojcu.
  • W roku 2016 podjęto współpracę ze Śląską Organizacją Turystyczną (ŚOT) przy realizacji projektu Centrum pt. „Szlak zabytków przyrody województwa śląskiego”. Opracowanie informacji (opisy, dane przestrzenne) o wybranych przyrodniczych ścieżkach edukacyjnych na potrzeby „Portalu Turystycznego Województwa Śląskiego” (http://www.slaskie.travel), prowadzonego przez ŚOT (2017).
  • W roku 2017 współpracowano z Regionalnym Instytutem Kultury w Katowicach w organizacji obchodów 25. Europejskich Dni Dziedzictwa pod hasłem „Krajobraz dziedzictwa − dziedzictwo krajobrazu” w zabytkowym parku w Świerklańcu („Przyroda Górnego Śląska” Nr 90/2017).
  • W roku 2017 podjęto współpracę z Regionalnym Ośrodkiem Doskonalenia Nauczycieli „WOM” w Katowicach przy realizacji „Programu edukacji regionalnej województwa śląskiego”, jak również działaniach edukacyjnych, organizacji konferencji i szkoleń dla nauczycieli i edukatorów przyrodniczych.
  • Współpracowano z różnymi instytucjami i organizacjami w ramach wydarzeń przez nie organizowanych, m.in.: Zimowe Ptakoliczenie, Europejskie Dni Ptaków, „Spring Alive!” – akcje organizowane przez Ogólnopolskie Towarzystwo Ochrony Ptaków; Noc Biologów i Fascynujący Świat Roślin – akcje organizowane przez Uniwersytet Śląski; Tydzień Ziemi – organizowany przez Muzeum Górnictwa Węglowego w Zabrzu; konkurs „Zadbajmy o wodę na wsi” organizowany przez Wydział Terenów Wiejskich Urzędu Marszałkowskiego Województwa Śląskiego.

Biblioteka i wydawnictwa

  • Od roku 1995 Centrum współpracuje z 23 instytucjami krajowymi w zakresie wymiany wydawnictw.
  • W latach 1998-2005 i 2011 Centrum współpracowało z Wojewódzkim Funduszem Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Katowicach w zakresie wsparcia finansowego działalności wydawniczej Centrum.
  • W latach 1999 i 2001 Centrum współpracowało z Górnośląskim Przedsiębiorstwem Wodociągów S. A. w Katowicach w zakresie wydania wkładki do „Przyrody Górnego Śląska” o Zbiorniku Goczałkowickim.
  • W roku 2000 współpracowano z Zakładami Cementowo-Wapienniczymi „Górażdże” S. A. w zakresie wydania wkładki do „Przyrody Górnego Śląska” o rezerwatach przyrody województwa opolskiego oraz z miastem Chorzów w sprawie wydania pierwszej części „Biograficznego słownika przyrodników śląskich”.
  • W roku 2001 współpracowano z Katowickim Holdingiem Węglowym w zakresie wydania jednego tomu wydawnictwa seryjnego Materiały Opracowania poświęconego florze osadników wód kopalnianych oraz z firmą ECOTONE w sprawie wydania dwóch plakatów laureatów konkursu „Rok 2001 – Międzynarodowy Rok Nietoperzy”.
  • W roku 2009 biblioteka Centrum przystąpiła do „Porozumienia o współtworzeniu Śląskiej Biblioteki Cyfrowej”, w ramach którego zarządza obecnie dwiema kolekcjami tematycznymi.
  • W latach 2011-2012 współpracowano z Regionalną Dyrekcją Lasów Państwowych w Katowicach w zakresie wydania 2 numerów tematycznych „Przyrody Górnego Śląska” poświęconych lasom śląskim.
  • W roku 2017 nawiązano współpracę z Instytutem Badań Regionalnych Biblioteki Śląskiej przy redakcji „Encyklopedii Województwa Śląskiego”.
  • W roku 2019 biblioteka Centrum podpisała porozumienie o współpracy i działa pod nadzorem merytorycznym Biblioteki Śląskiej.

Współpraca zagraniczna

Współpraca zagraniczna w latach 1992-2019 dotyczyła głównie badań naukowych oraz wymiany informacji i wydawnictw.

  • W roku 1995 zostały zorganizowane dwukrotnie warsztaty Fundacji Przestrzeni Górnego Śląska w Dolnym Kubinie na Słowacji, poświęcone zagadnieniom metodycznym waloryzacji przestrzeni. W warsztatach uczestniczył przedstawiciel Centrum.
  • W roku 1998, wspólnie z Wojewódzkim Funduszem Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Katowicach i Spółką z o.o. „Skarbeko”, zorganizowane zostały międzypaństwowe warsztaty poświęcone wypracowaniu założeń polityki ekologicznej Górnego Śląska w Dolnym Kubinie na Słowacji, w których uczestniczyło ponad 40 specjalistów z Polski, Czech i Słowacji. W roku 1999 Centrum opracowało również syntezę wyników prac warsztatowych.
  • Centrum współpracowało aktywnie z Katedrą Biologii i Ekologii Wydziału Przyrodniczego Uniwersytetu Ostrawskiego w Czechach w latach 2000-2017, w celu zapoznania się z bazami danych oraz wymiany informacji przyrodniczych. Współpraca naukowa dotyczyła ważek (2001-2017), pająków (2000-2001, 2008) i owadów prostoskrzydłych (2006-2008) Górnego Śląska. Ze strony Centrum koordynatorem była dr Alicja Miszta. Z Centrum współpracowali: dr Aleš Dolný (udział w inwentaryzacji i monitorowaniu ważek na obszarze Górnego Śląska), dr Zdenek Majkus (udział w opracowywaniu czerwonej listy pająków Górnego Śląska), dr Petr Kočarek (udział w opracowaniu listy gatunków Orthoptera Górnego Śląska). W 2015 roku przygotowano i przekazano dr S. Ožany z Uniwersytetu Ostrawskiego próbki wylinek ważek ze stanowisk w województwie śląskim w celu wykonania badań zróżnicowania genetycznego rodzaju Leucorrhinia w Europie.
    Wyniki wspólnych badań i opracowań były prezentowane na trzech konferencjach międzynarodowych pod nazwą „Environmental changes and biological assessment” („Zmĕny životniho prostředi a jejich bioindikacie”) w latach 2001, 2003 i 2006. W 2001 roku uczestniczono w konferencji naukowej z okazji 10-lecia Uniwersytetu Ostrawskiego, zorganizowanej przez Wydział Przyrodniczy w Bartoszowicach na Morawach.
  • W roku 2004 Centrum współpracowało z Muzeum Novojičínska w Nowym Jiczynie w Czechach przy organizacji wystawy „Graniczne meandry Odry – europejski fenomen przyrody”, eksponowanej w Urzędzie Wojewódzkim w Katowicach.
  • Centrum utrzymuje bieżące kontakty z przyrodnikami ze Słowacji. Z Orawskim Muzeum w Orawskim Podzamku prowadzona jest wymiana publikacji oraz informacji przyrodniczych (od roku 2006). Pracownicy Centrum uczestniczyli w konferencjach naukowych, w tym czynnie w międzynarodowej konferencji „Prirodne hodnoty Oravy” w 2004 roku, prezentując referat oraz postery. Centrum prowadzi wymianę wydawnictw i informacji przyrodniczej z parkiem krajobrazowym CHKO „Horna Orava” w Namiestowie (od roku 2006).
  • Biblioteka fachowa Centrum prowadzi wymianę wydawnictw z 11 zagranicznymi instytucjami, w tym Uniwersytetem Ostrawskim i Muzeum Ostrawskim w Ostrawie, Uniwersytetem Śląskim w Opawie, Muzeum Ziemi Śląskiej w Opawie, Czeskim Towarzystwem Botanicznym w Pradze (Czechy) oraz czeskimi i słowackimi parkami krajobrazowymi, a także Agencją Ochrony Środowiska Komisji Europejskiej.

Współpraca krajowa w latach 1994-2019 w układzie alfabetycznym

Instytucje

  • Akademia Wychowania Fizycznego w Katowicach
  • Arboretum i Zakład Fizjografii w Bolestraszycach
    • Biblioteka Śląska w Katowicach
    • Śląska Biblioteka Cyfrowa
  • Instytut Badań Regionalnych Biblioteki Śląskiej
  • ECOTONE Sp. J. w Sopocie
  • Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Warszawie
  • Górnośląska Wyższa Szkoła Handlowa w Katowicach
  • Górnośląskie Przedsiębiorstwo Wodociągów S.A. w Katowicach
  • Instytut Ekologii Terenów Uprzemysłowionych w Katowicach
  • Leśne Pogotowie – Ośrodek Rehabilitacji i Schronisko dla Dzikich Zwierząt w Mikołowie przy Nadleśnictwie Katowice
  • Miejski Ogród Botaniczny w Zabrzu
  • Ministerstwo Środowiska w Warszawie
  • Muzeum Górnictwa Węglowego w Zabrzu
  • Muzeum Górnośląski Park Etnograficzny w Chorzowie
  • Muzeum Górnośląskie w Bytomiu
  • Muzeum Śląskie w Katowicach
  • Muzeum Zamkowe w Pszczynie
  • Pałac Młodzieży w Katowicach
  • Państwowy Instytut Geologiczny – Państwowy Instytut Badawczy – Oddział Górnośląski w Sosnowcu
  • Park Śląski w Chorzowie
  • Polska Akademia Nauk
    • Dolnośląska Stacja Terenowa Instytutu Ochrony Przyrody PAN we Wrocławiu
    • Instytut Ochrony Przyrody PAN w Krakowie
    • Instytut Systematyki i Ewolucji Zwierząt PAN w Krakowie
    • Komisja Ochrony Środowiska i Utylizacji Odpadów PAN w Katowicach
    • Komitet Ochrony Przyrody PAN w Krakowie
    • Ogród Botaniczny – Centrum Zachowania Różnorodności Biologicznej PAN w Powsinie
    • Zakład Biologii Wód Instytutu Ochrony Przyrody PAN w Krakowie
  • Regionalna Dyrekcja Lasów Państwowych w Katowicach
  • Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Katowicach (do roku 2008 Wojewódzki Konserwator Przyrody)
  • Regionalny Instytut Kultury w Katowicach (wcześniej: Centrum Dziedzictwa Kulturowego Górnego Śląska (1992-2003), Śląskie Centrum Dziedzictwa Kulturowego w Katowicach (2003-2016)
  • Regionalny Ośrodek Doskonalenia Nauczycieli „WOM” w Katowicach
  • Starostwo Powiatowe w Pszczynie (wcześniej Urząd Rejonowy w Pszczynie)
  • Śląska Organizacja Turystyczna w Katowicach
  • Śląski Ogród Botaniczny Związek Stowarzyszeń w Mikołowie (wcześniej Górnośląski Ogród Botaniczny)
  • Śląski Ogród Zoologiczny w Chorzowie
  • Śląski Uniwersytet Medyczny w Katowicach (wcześniej Śląska Akademia Medyczna)
  • Śląski Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych w Katowicach
  • Śląskie Centrum Społeczeństwa Informacyjnego w Katowicach
  • Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu
    • Zakład Zoologii Systematycznej
    • Zakład Biologii Komórki
  • Uniwersytet Łódzki w Łodzi
    • Katedra Botaniki
    • Katedra Ekologii i Zoologii Kręgowców
    • Katedra Ochrony Przyrody
  • Uniwersytet Opolski w Opolu
    • Samodzielna Katedra Biosystematyki
  • Uniwersytet Śląski w Katowicach
    • Centrum Studiów nad Człowiekiem i Środowiskiem w Katowicach
    • Wydział Biologii i Ochrony Środowiska w Katowicach
    • Wydział Nauk o Ziemi w Sosnowcu
  • Uniwersytet Wrocławski we Wrocławiu
    • Instytut Zoologii
    • Muzeum Przyrodnicze
  • Urząd Marszałkowski Województwa Śląskiego
    • Biuro ds. Planowania Przestrzennego
    • Wydział Geodezji, Kartografii i Gospodarki Nieruchomościami
    • Wydział Ochrony Środowiska
    • Wydział Rozwoju Regionalnego (wcześniej Wydział Planowania Strategicznego i Przestrzennego)
    • Wydział Terenów Wiejskich
  • Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Katowicach
  • Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w Katowicach
  • Zamek Cieszyn w Cieszynie
  • Zespół Parków Krajobrazowych Województwa Śląskiego w Katowicach z siedzibą w Będzinie

Organizacje

  • Centrum UNEP/GRID-Warszawa w Warszawie
  • Europejska Fundacja ECOVAST w Tychach
  • Fundacja dla Dobra Harcerstwa Górnośląskiego w Wiśle Wielkiej
  • Fundacja Ekologiczna „Silesia” w Katowicach
  • Fundacja Greenpeace Polska w Warszawie
  • Fundacja Park Śląski w Chorzowie
  • Fundacja Przestrzeni Górnego Śląska w Katowicach
  • Fundacja Wspierania Inicjatyw Ekologicznych w Krakowie
  • Fundacja WWF Polska w Warszawie
  • Fundacja Zielonej Ligi w Katowicach
  • Górnośląski Oddział Polskiego Towarzystwa Turystyczno-Krajoznawczego w Katowicach
  • Górnośląskie Koło Ornitologiczne w Bytomiu
  • Górnośląskie Koło Polskiego Towarzystwa Przyjaciół Przyrody „pro Natura” w Bytomiu
  • Górnośląskie Towarzystwo Przyrodnicze im. A. Czudka w Katowicach
  • Katowice Miasto Ogrodów – Instytucja Kultury im. Krystyny Bochenek w Katowicach
  • Klub Myśli Ekologicznej w Katowicach
  • Klub Przyrodników (wcześniej Lubuski Klub Przyrodników) w Świebodzinie
  • Komitet Ochrony Orłów w Olsztynie
  • Małopolskie Towarzystwo Ornitologiczne w Krakowie
  • Ogólnopolskie Towarzystwo Ochrony Ptaków w Markach k. Warszawy
  • Okręg Śląski Związku Polskich Fotografów Przyrody w Katowicach
  • Ośrodek Działań Ekologicznych „Źródła” w Łodzi
  • Piekarskie Stowarzyszenie Przyrodników w Piekarach Śląskich
  • Polskie Stowarzyszenie Animatorów Pedagogiki Celestyna Freineta – Grupa Regionalna Katowice
  • Polskie Towarzystwo Entomologiczne
    • Sekcja Hymenopterologiczna
    • Sekcja Odonatologiczna
  • Polskie Towarzystwo Ochrony Przyrody „Salamandra” w Poznaniu
  • Polskie Towarzystwo Przyjaciół Przyrody „pro Natura” we Wrocławiu
  • Porozumienie dla Ochrony Nietoperzy
  • Pracownia Edukacji Ekologicznej „Studnia” w Katowicach-Murckach
  • Pracownia Edukacji Żywej w Katowicach
  • Pracownia na rzecz Wszystkich Istot w Bystrej
  • Regionalna Pracownia Krajoznawcza Górnośląskiego Oddziału Polskiego Towarzystwa Turystyczno-Krajoznawczego w Katowicach
  • Regionalne Centrum Edukacji Ekologicznej w Katowicach
  • Stowarzyszenie dla Natury „Wilk” w Twardorzeczce
  • Stowarzyszenie Ekologiczno-Kulturalne Klub Gaja w Wilkowicach
  • Stowarzyszenie Górecki Klub Przyrodniczy w Górkach Wielkich
  • Stowarzyszenie Malakologów Polskich w Poznaniu
  • Stowarzyszenie Miłośników Ziemi Tarnogórskiej
  • Stowarzyszenie Razem z Naturą w Sosnowcu
  • Stowarzyszenie Społeczny Ruch Ekologiczno-Rekreacyjno-Sportowy w Bytomiu
  • Stowarzyszenie Zdrowy Las w Panoszowie
  • Śląski Oddział Polskiego Towarzystwa Botanicznego w Katowicach
  • Śląskie Towarzystwo Entomologicznego w Bytomiu
  • Towarzystwo Herpetologiczne NATRIX we Wrocławiu
  • Towarzystwo na rzecz Ziemi w Oświęcimiu
  • Towarzystwo Tych, którzy Popierają Nauki na Górnym Śląsku
  • Związek Górnośląski w Katowicach
  • Związek Polskich Fotografów Przyrody – Okręg Śląski w Katowicach

Grupy robocze, komisje, rady, zespoły

  • Grupa robocza ds. „Programu dla Wisły i jej dorzecza na lata 2002-2020”
  • Komisja ds. Udziału Społeczeństwa przy Radach Gospodarki Wodnej Regionów Wodnych: Małej Wisły i Górnej Odry w Gliwicach
  • Krajowy Komitet Sterujący Konwencji Karpackiej w Warszawie
  • Rada ds. Różnorodności Biologicznej Parku Śląskiego w Chorzowie
  • Rada Dzielnicy Piotrowice-Ochojec w Katowicach
  • Rada Programowa kierunku studiów Biologia Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach
  • Rada Programowa Międzygminnego Programu Rewitalizacji Czarnej Przemszy „Wspólna Rzeka”
  • Regionalna (wcześniej Wojewódzka) Komisja ds. Ocen Oddziaływania na Środowisko w Katowicach
  • Regionalna Rada Ochrony Przyrody (wcześniej Wojewódzka Komisja Ochrony Przyrody) w Katowicach
  • Zespół ekspercki Środowisko i Przestrzeń Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego

Podziel się ze społecznością

×