Gdyby nie żubry pszczyńskie…

Jerzy B. Parusel, Agnieszka Wower | aktualizacja: 08 sierpień 2019

W dniach od 5 do 6 września 2019 r. odbędzie się w Białowieży XVII międzynarodowa konferencja naukowa o żubrach pod hasłem „ŻUBRY W BIAŁOWIESKIM MATECZNIKU". W programie konferencji m.in. wykład dyrektora Centrum, dra Jerzego Parusela, pt. "Gdyby nie żubry pszczyńskie…"

Program konferencji: https://smz.waw.pl/wp-content/uploads/2019/07/program-ostateczny-1.pdf

Strona wydarzenia: https://smz.waw.pl/product/bialowieza-2019/

KonferencjaZubryBialowieza 2019

STRESZCZENIE

Gdyby nie żubry pszczyńskie…
Jerzy B. Parusel
Centrum Dziedzictwa Przyrody Górnego Śląska
Ul. Graniczna 29, 40-017 Katowice

W roku 2019 celebrujemy uroczyście 90. rocznicę restytucji żubra w jego białowieskim mateczniku. To właśnie tu, w Białowieży, po 10. latach od wytępienia ostatniego dzikiego przedstawiciela tego gatunku przystąpiono do jego planowej restytucji w historycznej ostoi w Puszczy Białowieskiej. Ale nie moglibyśmy dziś obserwować dziko żyjących żubrów w Puszczy Białowieskiej, a także w wielu innych miejscach w Polsce i na świecie, gdyby nie wywiezienie w roku 1865 (wówczas w Puszczy Białowieskiej żyły jeszcze 724 żubry) do lasów pszczyńskich 4 żubrów białowieskich przez księcia Jana Henryka XI Hochberga i pomyślna ich tam restytucja. W procesie odtwarzania wolnej populacji w Puszczy Białowieskiej uczestniczyły żubry będące potomkami 4 żubrów białowieskich, przywiezionych do Murcek na Górnym Śląsku. Odegrały one kapitalną rolę w restytucji żubra w Puszczy Białowieskiej w latach 1929-1966 i uratowaniu tego gatunku przed całkowitą zagładą.

W chwili wytępienia w roku 1919 ostatnich dziko żyjących żubrów w Puszczy Białowieskiej, w lasach pszczyńskich przebywało jeszcze 47 (13.34) osobników podgatunku nizinnego żubra, a w momencie przystąpienia do restytucji żubra w Białowieży w roku 1929 stado pszczyńskie liczyło już tylko 7 (4.3) osobników hodowanych w systemie półwolnym.

W formowaniu stada odtwarzanej linii białowieskiej uczestniczyło 9 spośród 11 żubrów linii pszczyńskiej, które zostały sprowadzone do Białowieży w latach 1936-1957. Zwierzęta te spłodziły 85 (41.44) cieląt. Znaczącą rolę w procesie restytucji odegrał byk M229 PLISCH, którego potomstwo z krowami BISCAYA i BISERTA zapoczątkowało efektywne odradzanie się stada. Byk ten był silnym reproduktorem – pozostawił po sobie 48 żubrów, urodzonych przez 15 krów. Jest on uważany za protoplastę prawie wszystkich żubrów żyjących w Puszczy Białowieskiej.

W latach 1952-1966 do Puszczy Białowieskiej zostało wypuszczonych w sumie 18 (6.12) żubrów, będących potomkami zwierząt sprowadzonych do Białowieży, w tym F19 KAMIONKA i F737 PLAMKA II – samice linii pszczyńskiej. W grupie założycielskiej wolnej populacji żubrów w Puszczy Białowieskiej było 12. potomków w pierwszej linii żubrów pszczyńskich (co stanowi 43% liczebności tej grupy), a w grupie 38 żubrów wypuszczonych na wolność w latach 1952-1966 potomkowie ci stanowią ponad 47% liczby wszystkich zwierząt.

SUMMARY

If it had not been for the bison of Pszczyna...
Jerzy B. Parusel
Centrum Dziedzictwa Przyrody Górnego Śląska
Ul. Graniczna 29, 40-017 Katowice

The year 2019 marks the very special 90th anniversary of the restitution of bison in its Białowieża “lair”. It was in Białowieża, 10 years after the last wild bison was eradicated, that the due restitution in the historic refuge of bison in the Białowieża National Park commenced. But we could not admire the free-roaming bison in the Białowieża Forest (and in many other places in Poland and in the world) today if it had not been for the 4 bison from Białowieża (back when the Białowieża Forest still sheltered 724 bison) that were transferred and successfully restituted in 1865 in the woods of Pszczyna at the initiative of Prince Hans Heinrich XI von Hochberg. In the restitution process of the free-range bison in the Białowieża Forest participated the descendants of the 4 bison transferred from Białowieża to Murcki, Upper Silesia. The descendants played a great role in the restitution of bison in the Białowieża Forest in the years 1929-1966 and in preserving the species from total extinction.

While in 1919 no free-ranging bison could be found anymore in Białowieża, in the woods of Pszczyna there were still 47 (13.34) specimens of a subspecies of lowland bison. When the restitution of bison in the Białowieża Forest began in 1929, the Pszczyna herd counted only 7 (4.3) specimens bred in a semi-free system.

9 out of 11 bison from the Pszczyna lineage, transferred to Białowieża in the years 1936-1957, participated in the forming and restitution of the Białowieża herd. Those specimens bred 85 (41.44) calves. A prominent role in the restitution process was played by the bull named M229 PLISCH. His offspring, from the cows BISCAYA and BISERTA, began the effective revival of the Białowieża herd. PLISCH was a strong sire – his legacy was 48 calves born by 15 different cows. PLISCH is considered the progenitor of almost all bison living in the Białowieża Forest.

In the years 1952-1966, the total of 18 (6.12) bison that were descendants of the bison transferred to Białowieża were released into the Białowieża Forest, including two cows from the Pszyczna lineage – F19 KAMIONKA and F737 PLAMKA. In the founding herd of the wild population in Białowieża, there were 12 descendants of the first line of the Pszczyna bison (which constituted 43% of the entire herd). In the group of 38 bison released into the wild in the years 1952-1966 the Pszczyna descendants comprised 47% of all animals.

Podziel się ze społecznością

×