Śląska przyroda – konteksty nieoczywiste Industrii

Jerzy B. Parusel, Agnieszka Wower | aktualizacja: 27 sierpień 2019

Muzeum Śląskie zaprasza do udziału w Biennale Industrii – nowym interdyscyplinarnym wydarzeniu na kulturalnej mapie Polski. Pierwsza edycja Biennale Industrii odbędzie się w dniach 26–29 września 2019 r. w przestrzeni Muzeum Śląskiego w Katowicach.

W pierwszym dniu tego wydarzenia, 26 września, odbędzie się konferencja naukowa pt. "Industria. Konteksty nieoczywiste" (II edycja), której celem jest prezentacja kontekstów bezpośrednio związanych z Biennale Industrii. W programie konferencji m.in. wykład dyrektora Centrum, dra Jerzego Parusela, pt. "Śląska przyroda – konteksty nieoczywiste Industrii".

Strona wydarzenia: https://muzeumslaskie.pl/pl/biennale-industrii-2019/

Program konferencji w załączeniu poniżej.

Zapraszamy!

biennale industrii 2019 420x600

STRESZCZENIE

Śląska przyroda – konteksty nieoczywiste Industrii
Jerzy B. Parusel
Centrum Dziedzictwa Przyrody Górnego Śląska, Katowice

Śląska przyroda doznawana współcześnie to wynik wielowiekowej jej reakcji na działalność człowieka. Proces industrializacji Górnego Śląska wpłynął w dwojaki sposób na przyrodę – z jednej strony niszczył pierwotne jej składniki, a z drugiej – przyczyniał się do powstawania nowych układów przyrodniczych.

Destrukcja przyrody obejmowała eksploatację zasobów przyrody nieożywionej, w szczególności rud cynku i ołowiu, węgla kamiennego, wapienia i piasku, a także zasobów przyrody żywej – głównie lasów. Wydobyte z ziemi surowce były przetwarzane na miejscu w inne produkty niezbędne człowiekowi do życia. Przetwarzanie to stało się źródłem zanieczyszczeń zasobów przyrody (powietrza, wody, gleby, roślin, zwierząt), które oddziaływały negatywnie na ocalałe w toku industrializacji składniki przyrody. Do dziś w ekosystemach krążą rozliczne zanieczyszczenia, których w pamięci tych ekosystemów nie było. Eksploatacja i przetwórstwo zasobów przyrody zmieniły w sposób zasadniczy pierwotny potencjał naturalny Górnego Śląska, co obrazują mapy roślinności potencjalnej i roślinności rzeczywistej.

Proces wydobycia surowców z głębi i powierzchni ziemi, a następnie ich przemysłowe przetworzenie przyczyniły się do powstawania nowych nisz ekologicznych dla gatunków i siedlisk przyrodniczych. Miejsca eksploatacji powierzchniowej kopalin, a także składowania odpadów pochodzących z eksploatacji głębinowej i przetwórstwa przemysłowego tych kopalin to unikatowe miejsca sukcesji ekologicznej i procesów ewolucyjnych, które zostały wyzwolone w wyniku industrializacji. To swoiste dziedzictwo industrialne śląskiej przyrody.      

Przemiany strukturalne śląskiej Industrii z jednej strony sprzyjają odradzaniu się ocalałych zasobów przyrody, z drugiej zaś strony rewitalizacja terenów poprzemysłowych powoduje bezpowrotną utratę dziedzictwa industrialnego przyrody na Górnym Śląsku.

Załączniki:
Pobierz plik (Konferencja_Industria_program_2019.pdf)Konferencja_Industria_program_2019.pdf[ ]552 kB

Podziel się ze społecznością

×