Monitoring chomika europejskiego

Katarzyna Skowrońska | aktualizacja: 10 sierpień 2015

Monitoring rozmieszczenia i liczebności chomika europejskiego

Dlaczego warto zainteresować się chomikiem europejskim?

Przekształcenia środowiska, zmiany sposobu uprawy roli, jak również zwalczanie chomika jako szkodnika spowodowały, że licznemu jeszcze niedawno na obszarze południowej Polski zwierzęciu grozi wyginięcie. Obecnie chomik europejski Cricetus cricetus jest gatunkiem chronionym przez prawo polskie oraz międzynarodowe (Dyrektywa Siedliskowa, Konwencja Berneńska). Działania służące zachowaniu populacji chomika może realizować każdy z nas – np. włączając się w zbieranie informacji o jego występowaniu.

 

Chomik europejski Fot. Grzegorz LeśniewskiJak go rozpoznać?

Chomik jest zwierzęciem o krępym ciele długości do 30 cm. Ubarwienie jego sierści jest na grzbiecie żółtobrązowe, na brzuchu czarne, zaś na bokach ciała i policzkach znajdują się białawe plamy. Charakterystyczną cechą chomika są torby policzkowe służące do przenoszenia pokarmu.

Wypatrując zagrożenia zwierzę przyjmuje tzw. postawę słupka, stając na tylnych łapkach. W chwili zagrożenia w postawie obronnej szczeka (wydaje dźwięki łaj łaj łaj) i syczy, nadyma torby policzkowe, skacze do wysokości 1m, a napastnika rani ugryzieniami. Wrogami chomika są m. in. ptaki drapieżne i lisy.

Na powierzchni ziemi zaobserwować możemy otwory średnicy 7-10 cm prowadzące do podziemnych budowli chomików. Do jednej nory, głębokości nawet 2 m, prowadzi kilka wejść oddalonych od siebie o 1-2 m.

 

Gdzie szukać?

Chomiki są gryzoniami zasiedlającymi tereny stepowe Eurazji. Rodzimym przedstawicielem tej grupy zwierząt jest chomik europejski (bliski krewniak chomika syryjskiego hodowanego w terrariach). Spotkać go możemy na polach uprawnych i nieużytkach. Do zasiedlenia wybiera tereny o niskim poziomie wód gruntowych, umożliwiające mu wykopanie nor. Podziemne chodniki i komory są schronieniem na czas snu zimowego, miejscem narodzin młodych oraz spichlerzem zgromadzonego pokarmu. Latem na powierzchnię ziemi chomiki wychodzą po zmierzchu, rzadziej za dnia, w poszukiwaniu pożywienia, którym są nasiona i inne części roślin oraz drobne zwierzęta.

 

Jak włączyć się w program?

Wiosną 2006 roku Centrum Dziedzictwa Przyrody Górnego Śląska we współpracy z II Liceum Ogólnokształcącym im. Jana Matejki w Siemianowicach Śląskich rozpoczęło monitoring chomika europejskiego na terenie Siemianowic Śląskich i gmin ościennych. Celem programu jest stwierdzenie miejsc występowania chomika europejskiego, ocena ewentualnych zagrożeń i podjęcie działań ochronnych.

W pierwszym etapie programu uczestniczyło 15 siemianowickich szkół. Uczniowie wzięli udział w prelekcjach przedstawiających wygląd, biologię oraz zagrożenia i ochronę prawną chomika w Polsce. Omawiano jak prowadzić obserwacje. Stwierdzenia obecności bohatera naszego programu zgłaszane były następnie poprzez wypełnianie kart obserwacji.

Obecnie program monitoringu chomika europejskiego obejmuje teren całego województwa śląskiego. Szkoły chętne do udziału w programie prosimy o przesyłanie zgłoszeń na adres Centrum.

Do wszystkich Państwa posiadających dane o występowaniu chomika kierujemy prośbę o przekazanie nam swoich danych (o zaobserwowaniu zwierząt lub ich nor), korzystając z przygotowanej karty obserwacji.

 

Do pobrania: Karta obserwacji chomika europejskiego

Podziel się ze społecznością

×