Programy zakończone:

Ochrona wydry i zasobów rybnych

Wydry zasiedlają różnorodne środowiska, preferując okolice śródleśnych rzek zasobnych w ryby, a także – położone w pobliżu cieków – stawy hodowlane. Na Górnym Śląsku bogactwo kompleksów stawowych zapewnia wydrom optymalne warunki dla żerowania i rozrodu. Ssaki te są drapieżnikami prowadzącymi ziemnowodny tryb życia, tj. sprawnie pływającymi w wodzie, jak i biegającymi po lądzie.


Wydra jest gatunkiem chronionym zarówno przez prawo polskie, jak i  międzynarodowe (m. in. Dyrektywa Siedliskowa, Konwencja Berneńska). Rozporządzenie o ochronie gatunkowej zwierząt z 2004 roku określa wydrę jako gatunek objęty w Polsce ochroną częściową, z wyjątkiem terenów stawów rybnych uznanych za obręby hodowlane. Gatunek ten do niedawna uznawany był za zagrożony wyginięciem, obecnie natomiast jest dość liczny na terenie kraju.


Właściciele gospodarstw rybackich negatywnie oceniają obecność wydr w okolicach obrębów hodowlanych, ze względu na straty ponoszone w rybostanie. Podstawą pogodzenia interesów ekonomicznych hodowców ryb oraz ochrony dziko występujących zwierząt jest znajomość biologii i ekologii lokalnych populacji.


Projekt „Współpraca na Górnym Śląsku w ochronie wydry i zasobów rybnych” obejmował 13 kompleksów stawowych położonych na obszarze pięciu powiatów województwa śląskiego: lublinieckiego, tarnogórskiego, bielskiego, pszczyńskiego i cieszyńskiego. W ramach projektu prowadzono monitoring rozmieszczenia i liczebności populacji wydry, wyszukiwano nory, określano preferencje pokarmowe oraz zmienność migracji i terytoriów w cyklu rocznym. Współpraca z hodowcami ryb miała zapewnić ochronę przed wydrą miejsc najbardziej wrażliwych w gospodarstwach rybackich bez konieczności wyeliminowania tego drapieżnika z najbliższej okolicy.


Każdy z wytypowanych kompleksów stawowych monitorowany był przez jednego uczestnika projektu. Całoroczne kontrole terenowe, prowadzone raz na dekadę, obejmowały dziesięć 600-metrowych odcinków brzegów cieków i zbiorników wodnych, zwanych stanowiskami. Na kartach monitoringu odnotowywane były wszystkie ślady obecności wydry, tj. liczba osobników, tropów, odchodów, nor oraz pozostałości ofiar. Rodzinne grupy wydr zaobserwować można było podczas ich zabaw w wodzie. Obecność wydr zdradzały także ślady pozostawione nad brzegami wód. Na podstawie wielkości tropów, które były mierzone i fotografowane, określano wiek i płeć osobników. Odchody, pozostawione na kopczykach usypanych z piasku lub kępach traw, zbierane były w celu zidentyfikowania składu pokarmu wydry. Zawartość odchodów stanowiły m. in. łuski, kręgi i ości ryb, pancerze raków, a czasem pióra i sierść. Znajdowane szczątki ofiar to najczęściej ości, pokrywy skrzelowe lub większe cząstki ciała ryb oraz chitynowe pancerze raków. Dodatkową dokumentację z przeprowadzonych kontroli stanowią fotografie i mapy, na których zaznaczano miejsca obserwacji na poszczególnych stanowiskach.


Projekt realizowany był przez Górnośląskie Koło Polskiego Towarzystwa Przyjaciół Przyrody „pro Natura” we współpracy (różna forma i zakres) z Działem Przyrody Muzeum Górnośląskiego w Bytomiu, Instytutem Ochrony Przyrody PAN w Krakowie, Instytutem Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego, Katedrą Zoologii Wydziału Biologii i Ochrony Środowiska Uniwersytetu Śląskiego, Centrum Dziedzictwa Przyrody Górnego Śląska w Katowicach, Stowarzyszeniem dla Natury WILK, Studenckim Kołem Naukowym Zoologów Uniwersytetu Śląskiego oraz Polskim Związkiem Wędkarskim i Polskim Związkiem Łowieckim.

Kontakt:

Katarzyna Skowrońska
e-mail: k.skowronska(a)cdpgs.katowice.pl

Karina Chruszcz – prowadząca projekt
e-mail: karinachruszcz(a)wp.pl     
autorska strona: www.wydry.prv.pl

Podziel się ze społecznością

×