Wstężyk – kolorowy dowód ewolucji (obecnie nierealizowany)

Katarzyna Skowrońska-Ochmann | aktualizacja: 14 wrzesień 2015

Uwaga: program obecnie nie jest realizowany!

Centrum Dziedzictwa Przyrody Górnego Śląska zaprasza do udziału

w programie edukacyjno-badawczym pt. „WSTĘŻYK – KOLOROWY DOWÓD EWOLUCJI”.

Wstężyki to ślimaki lądowe, które możemy spotkać w ogrodzie, parku i lesie, wśród zarośli i żywopłotów. Pełzają po ziemi, roślinach i murach. Charakteryzują się kulistą muszlą średnicy ok. 2 cm, o barwie żółtej, różowej lub brązowej, bez pasków, z jednym lub kilkoma paskami. Wzór na muszli stanowi kamuflaż na tle podłoża, utrudniający zauważenie ślimaków przez odżywiające się nimi ptaki. Ponadto, kolor muszli wykazuje zmienność geograficzną. Ubarwienie i paskowanie muszli jest cechą determinowaną genetycznie, wykształconą w procesie ewolucji. Na przykładzie wstężyków, obserwowanych w najbliższej okolicy, można zatem poznać i łatwiej zrozumieć zagadnienia z dziedziny ekologii, genetyki i ewolucjonizmu.

Jaki kolor mają muszle wstężyków w najbliższej okolicy?

Dlaczego?

Jaka jest zmienność wzorów muszli na innych stanowiskach?

Zachęcamy nauczycieli i uczniów szkół w województwie śląskim do szukania odpowiedzi na te pytania
i odkrywania dowodów ewolucji na własnym podwórku.

 

Program pt. Wstężyk – kolorowy dowód ewolucjiadresowany jest do uczniów wszystkich typów szkół. Treść zajęć, prowadzonych nieodpłatnie przez pracownika Centrum, dostosowana jest do różnych grup wiekowych. Cele programu to:

- uwrażliwienie uczniów na wartość przyrody w najbliższym sąsiedztwie,

- przybliżenie wybranych zagadnień z dziedziny ekologii, genetyki, ewolucjonizmu i malakologii,

- zapoznanie z metodyką prowadzenia obserwacji przyrodniczych,

- zebranie danych o zmienności wzorów muszli wstężyków na terenie woj. śląskiego.

 

Program obejmuje następujące działania:

1. Prelekcja prowadzona przez pracownika Centrum w szkole zgłaszającej swój udział w programie: przedstawienie ogólnych informacji o ślimakach oraz wybranych zagadnień biologicznych (gatunek, biocenoza, zależności pokarmowe, przystosowania, zmienność i podobieństwa organizmów, geny, ewolucja); pokazanie jak rozróżniać wstężyki; przygotowanie do wyszukiwania i liczenia wstężyków w terenie; przekazanie instrukcji i kart pracy w terenie.

2. Zajęcia terenowe prowadzone przez pracownika Centrum w sąsiedztwie szkoły (prosimy o wcześniejsze sprawdzenie, gdzie w okolicy szkoły występują wstężyki): wspólne poszukiwanie, liczenie oraz rozróżnianie barwy i paskowania muszli wstężyków.

3. Badania terenowe dotyczące występowania oraz ubarwienia i paskowania muszli wstężyków, prowadzone przez uczniów pod kierunkiem nauczyciela. Wypełnianie kart pracy.

Każde z wymienionych działań stopniowo przybliża uczniom problem badawczy i uczy prowadzenia obserwacji terenowych. Nauczyciel może jednak zgłosić udział uczniów tylko w wybranym typie zajęć. Uczniowie, w ramach badań terenowych prowadzonych pod kierunkiem nauczyciela, mogą obserwować ślimaki na dowolnej liczbie stanowisk, w dowolnych miejscach i w dowolnym czasie. Wyniki liczeń ślimaków należy wpisać na karty obserwacji i odesłać na adres Centrum.

 

Zgłoszenia udziału w programie:

Katarzyna Skowrońska-Ochmann

e-mail: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

Prosimy o przesłanie wiadomością e-mail wypełnionego formularza (pobierz formularz)

lub zgłoszenie telefoniczne: 32 209 50 08.

 

W 2012 roku w programie uczestniczyli nauczyciele i uczniowie ze szkół:

·       Szkoła Podstawowa nr 7 w Gliwicach (nauczyciel Barbara Wichary),

·       Szkoła Podstawowa nr 1 STO w Katowicach (nauczyciel Agnieszka Kowalczyk),

·       Szkoła Podstawowa nr 2 w Katowicach (nauczyciel Katarzyna Maćkowiak),

·       Szkoła Podstawowa nr 51 w Katowicach (nauczyciele: Małgorzata Dobrowolska, Aneta Węgiel),

·       Gimnazjum nr 19 w Katowicach (nauczyciel Maria Wierzbicka),

·       Miejska Szkoła Podstawowa nr 7 w Knurowie (nauczyciel Barbara Lisowska),

·       I Liceum Ogólnokształcące w Piekarach Śląskich (nauczyciel Anna Krzeszowiak),

·       Szkoła Podstawowa nr 5 w Pyskowicach (nauczyciel Iwona Zmysło),

·       Gimnazjum im. Ireny Sendler w Toszku (nauczyciel Iwona Zmysło),

·       Szkoła Podstawowa nr 24 w Zabrzu (nauczyciel Barbara Wichary).

 

Serdecznie dziękujemy wszystkim za udział w programie – za miłe przyjęcie, wysłuchanie prelekcji i wspólne radosne poznawanie lokalnych populacji wstężyków.

Zachęcamy do kontynuacji obserwacji wstężyków w roku bieżącym (na tych samych lub innych stanowiskach) i przesyłania wyników na kartach obserwacji na adres Centrum.

Wstezyk FotZajecia

Podziel się ze społecznością

×